istanbulname

  sesinin baþladýðý yerde yokum sevgili

  ellerinin baþladýðý yerde yok..

  ah gülüþünün baþladýðý yerde yok..

                                                                    kaldýrýmlara..

         siz de benim gibi yürümeyi sevenlerden misiniz bilmem.ama ben yürümeyi sevdiðim kadar yürümeyi sevenleri de severim.tek ritüeli yürümek olan bir dinin baðlýsý gibi,kardeþlik duygusuyla hiç tanýmadýðým bu kaldýrým derviþlerine karþý derin bir sevgi duyarým.onlarla beraber aslýnda yürümediðimizi,toplu ibadet ettiðimizi duyumsarým..

         bilindiði üzere kaldýrýmlarda yürüyor olmanýn türlü nedenleri var.kendi kendine biraz konuþmak bir sebep olabildiði gibi biraz susmak da bir sebep olabilir..ulaþým ücretinin külfetinden kaçýnmak,birilerine rastgelmek ve kendinden kaçmak da..

         ancak en çok Ýstanbul da hissettiðim yeni bir geliþme var.biz aðýr aksak kaldýrýmlarda  seyrederken,özellikle o apartman gibi jeeplerin üzerinden bizi süzüveren havalý kýz çocuklarýnýn kendilerini çok sevmiþ,haz dolu bakýþlarý..

         araba bir erkek oyuncaðý olarak bilinegelsede,bir süredir artýk erkeklerden çok kadýnlarýmýzýn,kýzlarýmýzýn araba sevdasýna düþtüklerine tanýk oluyoruz.biz bu dermansýz derde düçar olan arkadaþlarýmýza naif duygularla ancak Boðazda sevdikleriyle el ele yürümeyi ve martýlara simit atmayý tavsiye edebiliyoruz..

         hareketlerindeki kadifemsi yumuþaklýðý kaybetmiþ,seslerinin çiçekli bahçelerini soldurmuþ kadýnlarýmýzýn bu araba sevdasý oldukça dikkat çekici..

         araba markalarý,modelleri vs.bizim için hala muamma olma özelliðini korurken ve biz arabalarý ancak renkleri itibariyle ayýrdedebilirken,kýz ahbaplarýmýzýn derin bilgi ve açýklamalarý ile aydýnlanýyor,kanaat sahibi oluyoruz..sahi,ne oldu da kýzlarýmýz oðlan çocuklarý gibi arabalara aþýk olup meylettiler?.yuvalarýndan düþmüþ kuþlara aðlayan kýzlarýmýz ne oldu da mesleðinin ikinci yýlýnda "ancak" bir Uno alabilmenin ezikliði ile elem duyup hýçkýrýklarla aðlar ve sonra bir Palio sahibi olduklarýnda mutlu mesut olup,susup oturur oldular?.. 

         aklýnýn aydýnlýðý gözümüzü alan kýzlar nerede?.nerede özenli defterlerine yazýlmýþ þiirleri,öyküleri bizimle paylaþan kýzlar,onlarýn minicik elleri..kara gözlerinde dokunaklý çocukluk hatýralarý donmuþ kalmýþ kýzlar nerede,onlarýn sýcak,iyi yürekleri..

         kýz çocuklarýnýn erkek kardeþlerinin pipilerini gördüðünde "niye bende yok!!" türü bir aðlama krizine tutulduklarý tanýk olduðumuz,olaðan hadiselerdendir.pipiyi bir fazlalýk ve kendi durumlarýný bir eksiklik olarak algýlayan kadýnlarýmýzýn bir tür kompleks geliþtirdiklerini kitaplar yazar.büyüdükçe geçtiðini düþündüðümüz bu rahatsýzlýk,öyle anlaþýlýyor ki bir þekilde sinsi varlýðýný sürdürüyor.binlerce yýldýr iktidarýn sembolü olmuþ uzvun yerine,þimdi kadýnlarýmýz tarihsel bir hýnçla,nihayet kadýnlarla erkekleri eþitleyecek,modern çaðýn iktidar nesnesini,uzvunu ikame etmiþ gidiyorlar anlaþýlan..

         ne olur o güzel,o dünya iyisi kadýnlarýmýz o parlak arabalara binip gitmiþ olmasýnlar..

                                           kýrýk bir güne baþlýyoruz yine

                                           kim ki ümit taþýr

                                           kýrýlýr bir yerde

                                           biliyorsun

                                           acýyý söylemek çoðaltýr

                                           susuyoruz böylece..

           Ýnsan için alçalmanýn,kötülüðün bir hududu var mýdýr?.biz burada küçücük ellerimizle hayata tutunmaya çalýþýyoruz,onlar çivili ayakkabýlarýyla ellerimize basýyorlar..ellerimiz acýyor ama baðýrmayacaðýz..

           acýmýz o kadar büyük ki bu acýnýn yanýnda;bir zamanlar bize en yakýn ve þimdi bize en uzak kardeþlerimizin,soysuz fikirlerle,yalanlarla büyümüþ þekilsiz nefislerinin,yükselmek isteyen ruhlarýný alýp yere çalmasýna tanýklýðýn aðrýsý o kadar büyük ki..

                                           ey yangýn merdiveni olmayan aþk

                                           kül olup savrulduðum sarmaþýk

                                           yangýn merdiveni oldun yine de

                                           sebepsiz kaçak ömrümün..

           ince belli bardakta çay deðil ki hayat,onu keyifle yudumlayalým.varlýðýn vahametini arttýrýyor her gelen gün sadece..her yeni þehir,her yeni insan,her köþede bizi bekleyen neyse..

           gece karanlýk fýrçasýyla boyarken ruhumuzu,bu korkunçlu varoluþ,bu vahametli gidiþ nereye..

           yine de o yaðmurdan,çamurdan sonra beliren Gökkuþaðý'nýn aldatan neþesine sýðýnýyoruz,denize düþenin yaðmurdan korkusu olur mu diyerek..

           þarký söylemeye benziyor bu yaþamak;kimi içinden söylüyor sessiz,kimi solo yapýyor her tonda,kimi koroda sus pus..     

           Bugün tam iki sene olmuþ Ýstanbul'a geleli.o meþhur en uzun gece..otuz yýl sürmüþ bir kara büyü gibi,Ankara da doðmaya,okumaya,askerliði dahi yapmaya sebep bir  "Ankara Büyüsü" nü bozup geleli iki sene olmuþ.tarifli kederleri býrakýp Ankara da, Ýstanbul'a Orhan Veli'nin tarifsiz kederlerini paylaþmaya geleli iki sene olmuþ..

           Bu iki sene sonunda,kendimi "pille çalýþan pil" gibi,neye yaradýðý belirsiz,(ancak kendini çalýþtýrmaya yarayan)acayip bir icat gibi hissediyorum.belki bu da birþeydir; hepimiz kendi kendimizin acayip bir mucidi deðil miyiz ki zaten..

       Ne kötü,kalabalýklara birini görme ümidi olmaksýzýn bakmak..

              Recaizade Sokaðý yokuþunu çýkarken zayýf düþüp,kaybedip kendimi,aðýrlýðýný yüklendim duygularýmýn,bizim bu yokuþlarýmýz biter mi deyip,Halit Aða Caddesinden saða sapýp,Söðütlüçeþme yokuþundan inerken,Ali Kozan’ýn ümitvar dizesiyle  buldum kendimi ancak; “bir yokuþ iner bir baþka yokuþu..”

             Caðaloðlu Yokuþunu çýkarken Ýsmet Özel’i bulmuþtum yanýmsýra,yokuþu hiç bitmeyen þairi; “doðmak saldýrýya uðramaktýr” diyen üstadý..ve sýðýnacak bir yer aramaktýr yaþamak diye kendimce tamamladým cümlesini..az kalsýn yorgun omuzlarý üstünden,"sýðýnacak yerin kaldý mý senin ey þair!." diye fýsýldayacaktým kulaðýna..sonra v.woolf’ün þu cümlesiyle frenledim kendimi ancak.. “mutsuzluklarla dolu bir dünyada nasýl mutlu olabiliriz?..biz burada yalnýzca sonradan yok edilecek olan bir yapraðýn altýnda korunmaya çalýþýyoruz.” Dökülen yapraklardan mustarip þaire haksýzlýk olurdu bu..

             Ey sýðýnacak bütün yapraklarý dökülmüþ kardeþlerim..iþte þu savrulup giden dinimizdir,þu siyasetimiz ve þu sevgilimiz,eþimiz ve þu da arkadaþlýðýmýzdýr.. sýðýnacak yerimiz kaldý mý ki bizim kardeþlerim?..

             Ankara da arkadaþlarla buluþmanýn ayrý bir keyfi vardý.“Kýzýlay da saat 4 de..” bu her zaman Küçük Dost Kitapevi demekti.bizim küçük kabemiz,ama biz orada hep büyük dostlarýmýzla buluþurduk..aslýnda bu her zaman doðru da deðildi,çerden çöpten adamlarla da buluþtuðumuzu itiraf edelim..ama Küçük Dost önünde buluþtuðumuz arkadaþlarýn çoðuyla halen görüþüyoruz,YKM,Zara,Vakko önünde buluþtuklarýmýzýn çoðuyla görüþmüyoruz oysa ki.. Küçük Dost bir ölçüymüþ,dostluðun ve kardeþliðin ölçüsü..

            Þimdi Ýstanbul da buluþmanýn zorluðu..burada buluþmanýn adý “kavuþmak” olmalý,sýra sýra daðlar dizili sanki arada..ziyaný yok,daha nasýlsa büyük dostlar edinmiþ deðiliz diyerek teselli buluyoruz..

             Ne güzeldir þu Eminönü Ýskelesi’ne yanaþan,soylu Kadýköy vapuru gibi süzülerek ömrümüze ýlýk ýlýk yanaþan,göðsümüzün kuþsuz kafesinin,gönlümüzün güvercini kýzlar..Ýskelede beklerken Kadýköy Vapuru size hiç dönüp bakmadan, dosdoðru Galata Köprüsü’ne doðru gider.Yüreðiniz elinizde,artýk gitti gelmeyecek derken o kendince bir yerde usulca sola harikulade  bir manevra yapar,kayar gelir,iskeleye saðýný verir.o kuðu gibi güzel vapur,ince iki ip ile baðlanýr..baðlanmasa da gidecek deðildir aslýnda..ama usul yerini bulur böylece..

         Bir de adýna Motor denilen ulaþým araçlarý var,özel firmalarca iþletilen..vapura nispeten daha hýzlý bu vasýtalarýn bir estetiði,asaleti,üzerine düþünülüp bir sigara yakýlacak hatýrasý,seyirlik bir endamlarý yoktur..iskeleye yanaþmasý ise bir felakettir,dosdoðru gider iskeleye ve burnunu verir..deniz içinde bir ray üzerinde hareket eder sanki,bu mekanik neþesiz vasýtanýn þiiri yoktur,þarkýsý yoktur,aðlamasý gülmesi yok..

           Bahar geldi yaz oldu..Ýstanbul kaldýrýmlarýný artýk küçük bebek arabalarý ile paylaþýyoruz;küçücük insan meyveleri..kýþ boyu erken basan karanlýktan,odalarýn sarý ýþýðýna sýðýnan sevgililer,sýcacýk meyveler vermeye durmuþlar demek..mis gibi bebekler,ufacýk elleri,ayaklarý..

           hoþgeldiniz mis kokulu bebekler,annelerinin ve babalarýnýn hayatýndan bir tane daha yaþayacak olan bebekler;düðün görüp oynayacak,ölü görüp aðlayacak bebekler..

           Bir yerli olmanýn esas olduðu zamanlarda geçti çocukluðumuz..o uzun otobüs,tren yolculuklarýnýn,her yeni baþlangýcýn,tanýþmanýn kaçýnýlmaz ve artýk usandýran sorusuyla açýlan pencereleri hatýrlýyorum..bir insandan bir baþkasýna açýlan ve nerede nasýl kapanacaðý belirsiz pencereleri..

          O iyice alay konusu olan soru yok artýk,“nerelisin hemþerim?” nedense soraný sevimsizleþtiren bir psikoloji sindi içimize..ama “nerelisin hemþerim?” dedim inatla içimden kendi kendime,yasaklý bir dinin son müridi gibi..bir girizgah cümlesi olmasýnýn ötesinde oralý olunan memleketin insana dair fikir verdiði zamanlarýn bu halis anahtar sorusu yok artýk..varsa da boþboðaz bir muhabbetin herhangi bir sorusu olup çýkmýþ..

         artýk kreþler þekillendiriyor çocuklarýmýzý,bir tornadan çýkmýþ gibi, hizalandýrýlýyor çocuklar,yüzlerce yýllýk mirasýn dýþýnda yeniden þekillendiriliyorlar..ayný teknede hamur olan binlerce,milyonlarca çocuk..hep ayný kelimelerle,ayný dudak bükmelerle öyle uzak,soðuk,insanýn boynuna atýlýp sarýlmayan küstah,bilmiþ insan yavrularý..

          tüm ayrýntýlarýmýzý silerken zaman,kendi sorusuyla geliyor;bir ayaðýmýz beride öbürü ötede soracaðýz artýk;hangi kreþtensin hemþerim?..

         Küçük çocuklarýn,koþup koþup insanýn boynuna atlayýp,sýmsýký sarýldýðý zamanlardý..süt kokulu çocuklarýn,baþlarýný yasladýklarý boynumuzda taþýdýðýmýz sýcaklýklarý yok artýk..

           ne çok þey anlatýyor ama..herkes durduðu,baktýðý yerden yansýn artýk..þöyle candan bir çiçek almayalý vermeyeli ne kadar olmuþ..öyle desinler diye deðil ama.. yerinde, zamanýnda, usulca.. "sabahlarý soðuk suyla yýkar gibi yüzünü", insaný kendine getiren,sevimli kýlan sabahý..

           hangisi daha çok takdiri hakediyor,hangisi daha þanslý bilmiyorum..çiçeði alan mý veren mi, yoksa arkadaþýna elvermiþ üçüncü kiþi mi..

           ne garip aslýnda,insanýn hiç bilmediði,tanýmadýðý birilerine okunma ihtimali olan,içini dýþ eden aleni bir þeyler söylemesi,yazmasý üstelik..cüret mi cesaret mi?.delilik mi yoksa?..peki kiþinin kendini dahi tam olarak bilme,tanýma olanaðý olmadýðý gerçeði sonsuz bir suskunluða çaðýrmaz mý bizi..ne yapalým yani,akýllý desinler diye bize susup oturalým mý?..   

        belki havanýn tehditkar parçalý bulutlu grisi,belki hiçbir þey vaat etmeyen kaldýrýmlarýn durgunluðu kaçýrdý bizi,þu kan gibi ýlýk kör býçak kelimelerin çatýsýnýn altýna..

        þapkadan tavþan çýkaran sihirbazlar gibi,hep þaþýrtan sevinçli þeyler söylemek telaþýna gerek yok..

          ne sevinçli bir telaþ,ne hüzün..size þimdi þapkadan sadece çýrýlçýplak bir kuþ çýkarýyorum..

         ah þu bitmez tükenmez kuþ meselesi,rakýlýk..

        biz küçükken Cebeci tren istasyonunun kenarýndaki boþlukta hafta sonu kuþ pazarý kurulurdu.biz de giderdik bazen.büyük bir hevesle,özenle seçilmiþ isimleriyle Uygar abim ve Özgür kardeþimle giderdik..en çok abim meraklýydý kuþlara nedense;belki kanat çýrpýp uzaklaþma isteði ilk onda uyandýðýndan,ergenliðin güm güm çarpan yüreðinin ritmine ayaklarý yetiþemediðinden,pýr pýr çýrpan kuþ kanatlarýnýn cazibesini arttýrmasýndan belki..yine ilk o uzaklaþtý kuþlardan niyeyse;þu dört yaný demir,yayan hayatýmýzýn hapishanesinin duvarlarýna ilk o çarptýðýndan belki..

        bulup buluþturup kuþ alýrdý parasýyla abim.apartman dairesinin onca dar imkaný içinde beslerdi onlarý..ne okul ne aile,biz ilk dersimizi o kuþlardan aldýk..baþkalarýnýn kuþunu kendi kümesimize çekmeyi mesela,taklacý gösteriþli kuþlarý çekilecek kuþa karþý þöyle bir  havalandýrmayý,birkaç takla ile,süzülme ile kuþ çekmeyi..

        yine kaybetmeyi,aldatýlmayý da oralarda öðrendik..pazarda büyük bir      heyecanla alýnan güvercinlerin bahçede salýndýðýnda yine ilk sahiplerine döndüðünü.. “damarlý kuþ”larýn sahiplerine,evlerine döndüklerini..

        ama bunun da bir hal çaresi vardý..bu  “damarlý kuþlarý” bir þekilde alýp geldiðimizde kanatlarýný çekiyorduk..o cafcaflý kuþlar uçamaz halde,tavuk gibi günlerce bahçede otlar,yemlenir,kanadý çýktýðýnda ise artýk dönecek yeri bulamazlar,orada kalýrlardý öylece,sersem gibi..artýk sizin olmuþlardýr..

       çocukluðun bu acýmasýz usullerini yýllar geçti unuttuk..ama bu kural baþka þekillerde yine de yaþýyor  aramýzda..tavuk olmuþ kuþlarýn seyrinden zevk alýyor yine kimileri..

        evet ya,düþmanýmýz yok kendimizden baþka..kanatlarýmýzý kendimiz çektik iþte,gidecek yerimiz zaten olmadýðý için..

            kanatlarýný kendi çekmiþ kuþlarýz

            ah kuþ iken tavuk gibi yaþamanýn aðrýsý

            zaten dönecek evimiz hiç olmamýþ

            aksilik

            tabancamýzda hiç kurþun kalmamýþ..

       raký da bizi kandýrmaz..